Usna šupljina predstavlja početni dio sistema za varenje. Ona je zubima podijeljena na dva dijela, i to: predvorje usne duplje, koje se nalazi između zuba sa jedne i obraza i usana sa druge strane, i usnu duplju u užem smislu riječi. Njoj pripadaju i organi koji učestvuju u prvoj fazi varenja zuba. To su:

Pljuvačne žlijezde su, kao što im i samo ime kaže, organi u kojima se stvara pljuvačka. U usnoj šupljini postoji veliki broj pljuvačnih žlijezdi. One se dijele na velike i male.Velike pljuvačne žlijezde su:

- zaušna ili parotidna,

Zaušna žlijezda je najveća pljuvačna žlijezda. U njoj se proizvodi 65% ukupne pljuvačke proizvedene u toku dana. Nalazi se van usne duplje, i to iza zadnje ivice donje vilice a ispred i ispod ušne školjke. Pljuvačka se iz ove žlijezde izlučuje u usnu duplju putem otvora koji se nalazi u predjelu gornjeg prvog kutnjaka.

Podvilična pljuvačna žlijezda se nalazi u podu usne duplje. U njoj se stvara oko 10% ukupno izlučene pljuvačke u tok dana.Nalazi se sa unutrašnje strane donje vilice, u njenoj zadnjoj trećini. Izlučuje pljuvačku preko otvora ispod jezika.

Podjezična žlijezda proizvodi najmanje pljuvačke od svih velikih žlijezdi. Ona zajedno sa ostalim malim pljuvačnim žlijezdama izlučuje oko 25% ukupno izlučene pljuvačke. Nalazi se takođe u podu usne duplje, nešto ispred podvilične žlijezde. Kao i ona, i podjezična žlijezda izlučuje pljuvačku preko otvora ispod jezika.

Jezik prestavlja mišićan organ, prekriven sluzokožom, koji ima trojaku ulogu. Prvo, učestvuje u ishrani, tako što miješa hranu sa pljuvačkom čime omogućava njeno varenje i lakše gutanje; ima gustativnu ulogu tj. u njemu se nalazi čulo ukusa; kako se u njemu nalaze i čulo za dodir, to jezik učestvuje u prepoznavanju objekata uijetih u usta (što veoma dobro služi bebama).

Normalno je jezik svijetlo-ružičaste boje i vlažan. On je stalno u pokretu i prestavlja jedan od najpokretnijih djelova ljudskog tijela.

Sluzokoža gornje površine jezika je nepravilnog oblika i hrapava. Sredinom se pruža srednja fisura, dok se srednje i zadnje trećine nalazi jedna udubljena linija koja dijeli jezik na dva dijela. Zadnja trećina je fiksirana i označava se kao korijen jezika. Gornja površina korijena je izbrazdana otvorima brojnih sitnih pljuvačnih žlijezdi. Prednje dvije trećije su pokretne i čine tijelo jezika. Gornja površina sluzokože tijela jezika je karakteristične građe. Zapravo na njoj se nalaze brojna gustativna tjelašca, koja čine čulo ukusa. Postoje četiri vrste tih tjelašaca, i to:

Raspored čula ukusa na jeziku

Pečurkaste papile se jasno vide kada se jezik oboji plavom bojom

Mikroskopski snimak pečurkastih papila

Mikroskopski snimak listastih papila