Deca

Dečija stomatologija vodi brigu o zdravlju usta i zuba dece od rođenja pa do njihove 18. godine. U tom periodu odigravaju se najvažnije faze razvoja deteta. Samim tim taj period obeležavaju i mnogobrojne promene u predelu usta i lica. Dečiji stomatolog, pored dobrog stručnog znanja, mora dobro poznavati i psihofizičke karakteristike deteta. Tako, na primer, stomatolog ne može očekivati od male dece da će ona razumeti i prihvatiti neku intervenciju, pa samim tim i ne može očekivati njihovu saradnju. Zbog svega ovoga, rad sa decom je dosta specifičan i zahteva punu posvećenost, kako stomatološkog tima sa jedne strane, tako i roditelja sa druge.

Faze razvoja deteta

U svom razvoju, deca prolaze kroz 6 jasno odvojenih perioda vrlo dinamičnog razvoja, od kojih se svaki odlikuje određenim karakteristikama značajnim za rad stomatologa:



    traje od rođenja pa do kraja prvog meseca života. Deca ovog uzrasta retko su pacijenti stomatologa, osim ukoliko se ne otkriju neke urođene mane, kao što su rascepi usne, nepca i sl.



    traje od napunjenog meseca pa do kraja 1. godine života deteta. U ovom periodu dete je potpuno zavisno od majke. Tada je najbitnije omogućiti detetu prirodan način ishrane (dojenje) i to najmanje u prvih 6 meseci. Sredinom prve godine dolazi do nicanja prvih mlečnih zuba, što zahteva preduzimanje mera za njihovo očuvanje. Takođe, u ovom periodu mogu se razviti loše navike, kao što su sisanje palca.



    traje od kraja prve pa do treće godine života. U ovom periodu kompletiraju se mlečni zubi. Rad sa ovom decom je težak i u ordinaciji uvek je neophodno prisustvo jednog roditelja. Decu je neophodno dobro upoznati sa ambijentom u ordinaciji (da se prošetaju po ordinaciji, da se provozaju na stolici i sl.). Nepisano je pravilo da se prva poseta obavi bez intervencija, a ukoliko su neophodne da budu što bezbolnije. Ovo se radi zbog sticanja poverenja deteta.



    traje od 3. godine pa do polaska deteta u školu. U ovom periodu deca se osamostaljuju, imaju bolju komunikaciju sa okolinom i pogodnija su za saradnju. Veoma su radoznala, zapitkuju, pažljivo slušaju objašnjenja i uputstva lekara, interesuje ih sve u ordinaciji. Kao i kod male dece prva ili prve posete treba da su prijatne i njihov osnovni cilj je sticanje poverenja između deteta-pacijenta i stomatologa. Ovde roditelji imaju veoma važnu ulogu u pripremi pacijenta. Bilo bi poželjno da se ta, prva poseta, obavi i pre nego što se jave problemi (kada je neophodna stomatološka intervencija). Prisustvo roditelja je poželjno ali ne i obavezno.



    traje od trenutka polaska deteta u (osnovnu) školu pa sve do njenog završetka. U ovom periodu deca shvataju značaj zdravlja i mera koje im se predlažu za očuvanje zdravlja, svesna su važnosti i neophodnosti stomatološkog tretmana pa prihvataju saradnju sa stomatologom. Bolje podnose intervencije, čak i one bolne, mogu duže čekati, posebno ako su u grupi. Prisustvo roditelja u ordinaciji je dozvoljeno ali nije neophodno.



    predstavlja period od 11. pa do 15. godine života deteta. U ovom periodu dolazi do značajnih psihofizičkih promena. Deca u ovom uzrastu uglavnom dobro prihvataju saradnju sa stomatologom, mada može doći i do negativnih reakcija (loša higijena, loše navike u vidu pušenja, alkohola i sl.).



    Prva poseta

    Rad sa decom ima mnoge specifičnosti i umnogome se razlikuje od rada sa odraslima. Pored anatomskih i morfoloških razlika, najprimetnije su razlike u psihi djeteta i odraslih. Naime, stomatolozi ne mogu očekivati od dece da razumeju i shvate razlog i neophodnost stomatoloških intervencija.

    jh7Da bi poseta Vašeg deteta bila prijatna za sve, napore trebaju uložiti kako stomatolozi, tako i roditelji i deca. Zaposleni u našoj ordinaciji znaju da od dece ne mogu očekivati shvatnje svrsishodnost posjete. Zato su spremni da ulože maksimalni napor kako bi zadobili njihovo poverenje.

    Dobra komunikacija svih učesnika – stomatologa, djeteta i roditelja – predstavlja jedini način da se omogući prijatna posjeta stomatologu. Ukoliko Vaše dete prvi put dolazi kod nas, to nam naglasite. Prve posete su veoma bitne kako bi dete dobilo naše poverenje i kako bi se sprečio nastanak budućih strahova i fobija od posete stomatologu. Sa detetom trebate pričati o poseti nekoliko dana pred dolazak i to uvek u pozitivnom svetlu. Takođe, trebate očekivati da prvih par poseta bude posvećeno detetovom upoznavanju stomatologa i ordinacije. Tek nakon par poseta može se pristupiti radu sa detetom. Upravo zbog ovoga, veoma je bitno da se dete dovede pre nego što se pojavi bilo kakav problem sa zubima.

    Karijes mlečnih zuba

    ya11Karijes mlečnih zuba najčešće se javlja neposredno posle nicanja prvih zuba i to zbog lošeg održavanja higijene, neobaveštenosti roditelja o značaju mlečnih zuba kao i o mogućnostima za njihovu prvenciju. Karijes najčešće zahvata veći broj zuba i širi se veoma brzo. Prema nekim istraživanjima iz 1998. godine 33% dece već u trećoj godini života ima jedan ili više pokvarenih mlečnih zuba. Karijesom su najčešće zahvaćeni donji i gornji mlečni molari, pa zatim gornji sekutići.

    Terapija karijesa mlečnih zuba ima svoje specifičnosti koje proizilaze iz anatomske strukture samih zuba. Najveći problem u sanaciji ovih karijesa leži u skučenom radnom prostoru (mala usta) kao i izraženo lučenje pljuvačke i veoma pokretan jezik deteta. Takođe, veliki problem predstavlja i činjenica da deca mlađa od 6 godina ne mogu da shvate značaj stomatološke intervencije te, samim tim, ne sarađuju sa stomatologom.

    Najbolji način da intervencija bude uspešna jeste da ona bude bezbolna. Takođe, kad kod je to moguće, treba se ispoštovati princip postepenosti tj. u prvoj poseti detetu ne treba ništa raditi a zatim ga preko lakih intervencija “uvesti” u složenije. Na ovaj način pridobiče se poverenje deteta, čime će se umnogome olakšati rad stomatologa.

    U radu sa decom, od materijala koji se koriste za ispune (plombe) veliki značaj zauzimaju glas-jonomer cementi. Ovi materijali se hemijski vežu za trvda zubna tkiva i na taj način omogućavaju manje uklanjanje gleđi i dentina. Druga, veoma važna, osobina ovih materijala jeste otpuštanje fluorida, koji sprečavaju nastanak sekudarnog karijesa.

    Cirkularni karijes

    ya07

    Cirkularni karijes predstavlja posebnu vrstu karijesa, koja se razlikuje od uobičajenih formi karijesa mlečnih i stalnih zuba po vremenu javljanja, toku, terapiji, ishodu i komplikacijama. Cirkularni karijes se karakteriše veoma ranom pojavom, odmah nakon nicanja zuba. On daje veoma karakterističnu kliničku sliku. Veoma brzo po nicanju prednjih gornjih zuba dolazi do stvaranja zelenkastih naslaga ispod kojih se može uočiti kredasta boja demineralizovane gleđi. Ubrzo nakon toga dolazi do stvaranja karijesa. Oni se spajaju i formiraju kružni karijes oko krune zuba (zbog čega je i nazvan cirkularni karijes).

    Lokalizacija cirkularnog karijesa je specifična. On se pojavljuje na mestima koja su otporna na pojavu uobičajenog karijesa. To je najčešće vratna trećina krunice zuba (trećina zuba uz gingivu). Cirkularni karijes veoma brzo se širi, zahvatajući velike površine zuba. Karijes brzo zahvata i dentin pa krunica bude brzo razorena. Sve se ovo dešava bez subjektivnih simptoma.

    Terapija cirkularnog karijesa je kompleksna i njen osnovni cilj je da se uspori brzi tok i napredak karijesa a samim tim da se spriječi nastanak komplikacija (prerani gubitak mliječnih zuba). Terapija se sastoji iz:


      tj. rano otkrivanje ove vrste karijesa predstavlja najvažniji faktor u prognozi mlečnih zuba. Ukoliko se roditelji jave u ranom stadijumu, onda su šanse za efikasno lečenje velike.

      podrazumeva pre svega uklanjanje loših navika i promene režima ishrane. Ovaj deo terapije zadaje najveće probleme jer je teško ubediti roditelje o neophodnosti tih promena. Ukoliko roditelji nisu spremni da sarađuju, onda uspeh terapije može biti polovičan ili nikakav. Ovim merama uklanjaju se uzroci koji su doveli do nastanka uslova za brzi razvoj karijesa. To su najčešće loše navike, kao što su upotreba flašice sa zaslađenim sadržajem ili cucle koja je premazana slatkim premazom (med, džem i sl.). Ove navike se MORAJU ukloniti. Od posebnog značaja je i redovna higijena usta i zuba, koja se mora početi od malih nogu.

      je obavezna kod dece kod koje je ustanovljen cirkularni karijes. Ova mera ima za cilj usporavanje brzog toka bolesti i sprečavanje nastanka drugih karijesa. Fluoridi se mogu unositi sistemski, kada je potrebno zaštititi zube koji još nisu nikli, i lokalno, kada se štite zubi koji su već zahvaćeni cirkularnim karijesom.

      cirkularnog karijesa u suštini se ne razlikuje od terapije bilo koje druge vrste karijesa, ali je znatno teža. Karijesne površine su velike i dosta je teško omogućiti dugotrajnost plombi a da se ne ugrozi vitalitet zuba. Zbog toga je materijal izbora za ove plombe glas-jonomer cement. Pored velike moći vezivanja za zubna tkiva, ovi materijali pogodni su i zbog toga što otpuštaju fluoride.

      koji se ne mogu izlečiti predstavlja odraz nesaradnje deteta zbog čega je najčešće i samo lečenje nemoguće. Zbog toga se većina pulpitičnih i gangrenoznih zuba vadi.

      uvek se radi posle završene konzervativne terapije. Ono pre svega podrazumeva izradu pokretnih protetskih nadoknada (proteza). Ove proteze se ne smu raditi u uzrastu do tri godine. Osnovna uloga ovih proteza jeste pravilno postavljanje ostalih mlečnih zuba kao i čuvanje prostora za postavku stalnih zuba.

      Jeste li znali da:

      • Deca koja ne piju vodu sa fluorom povećavju rizik za nastanak karijesa;
      • Zubni karijes predstavlja najčešće hronično oboljenje kod dece uzrasta od 5 do 17 godina sa 59% obolelih;
      • Amerikanci godišnje troše oko 2 miljarde dolara na dentalne proizvode: paste, četkice i konce;
      • U dece ispod 16 godina regularno pranje zuba sa fluorom prouzokuje 24% manje karijesa u odnosu na onu koja pere sa pastama bez fluora.

      Saznajte još...



      usluge
      kontakt
      recnikizraza3 
      grafanimacije